Kopzorgen voor mantelzorgers

Mezzo, de landelijke belangenvereniging voor mantelzorgers, heeft een onderzoek gepubliseerd over het eerste kwartaal 2015, waarin de nieuwe zorgwetgeving van kracht is.

"De conclusies in het kort:
De zoektocht in het zorgdoolhof, het wegvallen van de vertrouwde thuishulp, geld- en administratieproblemen veroorzaken bij honderdduizenden mantelzorgers extra kopzorgen. Zij zijn het, die de financiële zaken regelen en de zorg organiseren voor hun zieke vader, moeder, kind, partner, broer of zus.
Daarom de oproep na dit eerste kwartaal van 2015:
maak mantelzorg mogelijk, in plaats van moeilijk!
"

Informatievoorziening: niet op maat!
Bij wie moet je zijn, voor welke zorg? Wat is bijvoorbeeld het overgangsrecht en wanneer geldt dat. Welke zorg wordt nog toegekend en welke zorg wordt verminderd. Hoe zit dat met die keukentafelgesprekken en met de huishoudelijke hulp. Mensen willen weten wat er voor hen zal veranderen. 
Er is bovendien irritatie. Mantelzorgers zijn begin 2015 dagen aan het rondbellen, naar de gemeente, zorgaanbieders, verzekeraars, SVB of CAK voor de juiste informatie. Instanties geven geen duidelijkheid, geen betrouwbaar antwoord en verwijzen onderling niet goed door.
Gemeenten sturen mantelzorgers naar Mezzo of SVB met de vraag of zij in aanmerking komen voor mantelzorgwaardering. Dit betekent dat gemeenten onvoldoende weten dat zij de mantelzorgwaardering moeten regelen en daarvoor forse budgetten ter beschikking hebben. Juist deze regelzaken, ervaren mantelzorgers als belastend.

De gemeente moet er dus voor zorgen dat ambtenaren die de telefoon opnemen goed op de hoogte zijn. Dat mails met vragen op tijd en adekwaat beantwoord worden. Dat de consulenten uit de gebiedsteams goed geschoold worden.

Ruim tachtig procent van de mantelzorgers maakt zich op dit
moment regelmatig tot zeer vaak zorgen over de veranderingen in de zorg. Eind 2014 was dat hetzelfde percentage. Dus na drie maanden is daarin nog niets veranderd. Het gaat zowel om mantelzorgers van mensen bij wie de zorg niet veranderd is, als bij wie dat wel het geval is.

                                   

Mantelzorgers hebben het gevoel dat de gemeente onbekend is met hun achterliggende verhaal als mantelzorger. Bijvoorbeeld met de mantelzorgtaken die zij op zich nemen, of in welke mate zij die kunnen combineren met werk, vrije tijd en aandacht voor het gezin.  

Mantelzorgers hebben goede informatie nodig en willen dat er rekening gehouden wordt met hun (mantel)zorgsituatie.

Gelukkig gaat het ook in een aantal gevallen goed. Daar waar er met mantelzorgers zelf wordt gesproken, bijvoorbeeld in een keukentafelgesprek, kunnen mantelzorgers dit waarderen. Een constructief gesprek geeft ruimte om goede ondersteuning te organiseren, passend bij de mogelijkheden van mensen.

De zorgen van mensen zijn er niet voor niks. 
Mensen lopen vast, door slechte communicatie en informatievoorziening door de verantwoordelijke instanties.

Er is informatie op maat nodig.
De gemeente moet niet alleen de eigen ambtenaren goed scholen in de nieuwe wetgeving en in het voeren van een goed open gesprek met de ondersteuningvragende burgers. Ook moet er informatie beschikbaar komen, die iedereen makkelijk met de computer of via een informatiefolder kan verkrijgen. De informatie moet in begrijpelijke taal weergegeven worden. En er moeten makkelijk toegankelijke en herkenbare informatiepunten in de gemeente komen.

Huishoudelijke hulp
Mantelzorgers maken zich zorgen over het, vaak plotseling, wegvallen van de vertrouwde huishoudelijke hulp. Waar de professionele thuishulp geen oogje meer in het zeil kan houden, betekent dat voor de mantelzorger meer opletten. En afhankelijk van de financiële mogelijkheden van de zorgvrager, ook meer helpen, regelen of betalen.
Voor alle vragen om zorg en ondersteuning en dus ook om huishoudelijke hulp moet een gebiedsteam onderzoek doen in de leefsituatie van de hulpvrager. Toekenning, vermindering of schrappen van huishoudelijke zorg en welke zorg dan ook, mag niet telefonisch afgedaan worden, of met een simpel briefje.

Himmelsjek.
Heeft de gemeente (Súdwest-Fryslân) en uw Gebiedsteam u al gewezen op de mogelijkheid van de Himmelsjek? Dat is een check waarmee u extra huishoudelijke hulp in kunt kopen tegen een lage prijs. De gemeente betaalt namelijk voor een belangrijk deel mee aan die checks.

Financiële situatie.
Onder andere door de verhoging van de eigen bijdrage, de afschaffing van de regeling Compensatie Eigen Risico en de invoering van de kostendelersnorm, komen velen in de financiële problemen. Ook kon eerder de eigen bijdrage voor een PGB bekostigd worden uit het PGB. Nu moet men dit uit eigen middelen betalen, een extra kostenpost. Sommigen houden weinig meer over om van te leven.
Het gaat vaak om die mensen die (net) boven een inkomen van 120% boven de bijstandsnorm zitten en niet voor financiële compensatie door gemeente in aanmerking komen. Er is bovendien geen maximering aan de stapeling van eigen bijdragen in de Zorgverzekeringswet, en binnen de Wmo 2015. Daar waar mantelzorg binnen het gezin plaatsvindt, voelt men dit in de gezamenlijke portemonnee.
Waar meer mantelzorg nodig is, stijgen bovendien de kosten. Denk aan mantelzorgers die zich gedwongen voelen om minder te gaan werken. Zij maken een enorme inkomensval.

                     

Daarnaast zijn er de problemen met het administreren van de verleende zorg en uitbetaling van het PGB, die mantelzorgers hoofdbrekens bezorgen. Dit in een situatie waarin gemeenten de PGB-tarieven bovendien terugschroeven. Mensen vrezen hun
zorgverlener niet meer te kunnen betalen ofwel dat de mantelzorger die betaald wordt met het PGB in de financiële problemen komt.